آبزیان, وبلاگ

خیار دریایی

این موجودات همگی دارای بدن ۵ قسمتی متقارن هستند. چنانچه خیار دریایی یکی از تنتاکول های خود را از دست دهد در طی مدت سه هفته می تواند آن را جایگزین و بازسازی نماید این موجود طول عمر حدودا هشت ساله دارد.

وقتی خیار دریایی را صید و در دست نگهداری نماییم از منافذ عقبی بدن آن آب خارج می شود و در این حین ممکن است این جانور دستگاه گوارش و قسمتهای داخلی بدن خود را نیز خارج نماید که در برخی ازمواقع این عمل موجب مرگشان شده و در موارد دیگر نیز این جانور قادر است ارگان های داخلی از دست رفته را باز سازی کند.

 

چه گونه هایی از خیار دریایی در خلیج ها یافت می شوند؟

خیار دریایی معمولی (Thyon briareus) که رنگ آن قهوه ای کم رنگ و اندازه آن به ۴-۵ اینچ می رسد، دارایی بدنی پر به طوری که دور تا دور بدن آن را لوله های تغذیه ای پوشانده است.

خیار دریایی کم رنگ با نام علمی (Cucumaria Pulcherrima)، که دارای بدنی متقارن و رنگ آن از سفید تا زرد کمرنگ متغییر است و طول آن به ۲-۱ اینچ می رسد همچنین دارای ۵ ردیف پای لوله ای تغذیه ای در امتداد بدن می باشد.

خیار دریایی در کجا زندگی و یافت می شوند؟

خیار دریایی را می توان در آب های عمیق دریاها و یا خلیج ها پیدا نمود که از پاهای لوله ای شان برای خزیدن ، حفر کردن شن ها و رسوبات استفاده می کنند و قسمت های عمده بدنشان بجز قسمت قدامی سر و خلفی را استتار می کنند.

غذای خیار دریایی چیست؟

تغذبه خیارهای دریایی پلانکتون ها و دیگر ذرات ریز نظیر مواد آلی موجود در بستر را بوده و برای این کار از شاخک های حسی (تنتاکل) خود بهره می گیرند.

خیار دریایی چگونه تولید مثل می کند؟

مولدین خیار دریایی زمانی که رسیده و بالغ هستند، تخمک ها و اسپرم های خود را در داخل آب رها می کنند و عمل لقاح در درون آب انجام می شود و در فرآیند تخم ریزی  قسمت جلویی بدن خود را شبیه مار کبری بالا می آورند لاروهای حاصل از تفریخ تخم ها به مدت چند هفته به صورت شناور (پلانکتونیک) باقی می مانند و پس از دگر دیسی و تبدیل به مرحله نوجوانی کف زی شده و در میان صخره ها زندگی می کنند و پس از چند سال به سن بلوغ می رسند.

خیار دریایی گروه بزرگی از آبزیان را تشکیل می دهد و از نظر رده بندی جزء راسته خارپوستان و رده خیاران دریایی است. این جاندار بدنی چرم مانند دارد و بیشتر در کف دریاها زندگی می کند و نامگذاری آن به خاطر شکل خیار مانند آن می باشد.

خیار دریایی حیوان خزنده ای است که به آسانی روی گل سنگ ها یا صخره ها می خزد و تکه های غذا را توسط مایع چسبناکی که از دستهایش ترشح می شود از محیط اطراف خود جمع کرده و غدای خود را مصرف می کند. بیش از ۱۴۰۰ گونه خیار دریایی شناسایی شده که جزء سه خانواده مهم می باشند.

پراکنش این گونه ها بیشتر در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری بوده و حدود ۲۸ گونه از این آبزی خوراکی هستند که در سواحل سیستان و بلوچستان ایران بیشتر گونه Holothuria موجود می باشد.

این موجود دریایی گونه آبزی با ارزشی است که علاوه بر برخورداری از پروتیین کافی و ارزش غذایی بالا ،پروتئین ۵۵ % ، چربی ۲% ، در درمان بسیاری از بیماری ها و صنعت دارو سازی مورد استفاده قرار می گیرد.

خیار دریایی در کشورهای جنوب شرقی آسیا از جمله چین ، تایوان ، تایلند ، اندونزی ، کره ، فیلیپین و دیگر کشورهای شرق آسیا از اهمیت خاصی برخوردار می باشد.

در بین این کشورها چین به عنوان بزرگترین تولید کننده ، مصرف کننده و وارد کننده این موجود دریایی به شمار می رود . در طب سنتی این کشور ، از خیار دریایی برای تسویه خون ، درمان بیماری های کلیوی و نیز بیماری های پوستی استفاده می شود . مصرف سالیانه این آبزی در کشور چین ۱۲۰۰۰ – ۱۰۰۰۰ تن وزن خشک شده آن است.

این محصول به دو صورت تازه و خشک شده ، فرآوری و مصرف می شود و در چین یکی از محبوب ترین غذاهای دریایی محسوب می شود. از آنجایی که این آبزی با ارزش از طرفداران زیادی برخوردار می باشد، روی آوردن به صنعت تکثیر و پرورش آن به صورت تک گونه ای و یا چند گونه ای با سایر آبزیان انکار ناپذیر می باشد.

 

خرید سوسیس ماهی

خرید ماهی آزاد

 

خیار دریایی

 

به همین دلیل بسیاری از کشورهای فوق الذکر در امر تکثیر و پرورش آن دارای تجربیات ، قدمت و سابقه ای چندین ساله هستند. لذا با توجه به موارد فوق و دلایل زیر روی آوردن به صنعت تکثیر و پرورش این آبزی می تواند اقتصادی بوده و ضمن تولید یک محصول جدید به صنعت ورشکسته تکثیر و پرورش میگو کمک نماید:

  • ارز آوری بودن آن ( هر کیلو گرم ۸/۲ دلار )
  • استفاده از غذاهای ارزان قیمت در صنعت پرورش آن
  • دیتریتها تنوع گونه ای و رشد نسبتا” سریع آن
  • استفاده از آن در خوراک و دارو سازی
  • تراکم پذیر بودن آن
  • سموم به دست آمده از دستگاه ایمنی خیار دریایی دارای خواص ضد ویروسی ، ضد تومور و ضد بارداری است.
  • وجود ذخایر قابل توجه در سواحل جنوبی کشورمان
  • تکثیر آسان و کم هزینه آن
  • امکان کشت و پرورش آن با سایر آبزیان دیگر از جمله میگو
  • کاهش بار آلی بستر محیط استخر ( در پرورش با میگو ) به واسطه تغذیه از مواد آلی و پسماند های غذایی به جای مانده از میگو باعث افزایش کیفیت محصول
  • دامنه تحمل رنج وسیعی از تغییرات فاکتورهای آب از جمله شوری و دما

 

مشخصات ظاهری :

بدن لوله ای شکل ، که طول آن ۲۰ تا ۴۰ سانتی متر و عرض آن ۳ تا ۶ سانتی متر می باشد .

بدن در برش عرضی چهار گوش است ، قسمت شکمی صاف بوده و پاهای لوله ای شکل در سه ردیف طولی نامنظم روی آن قرار گرفته است .

پشت آن بر آمده و در ۴ تا ۶ ردیف دارای برجستگیهای کوچک نامنظم می باشد .

دهان قدامی و و متمایل به پشت است.

یک ناحیه بر آمده در پشت دهان به نام گونوفر ( منفذ تناسلی ) وجود دارد.

 

ارزش غذایی :

چین یکی از ابتدایی ترین کشورهایی است که خیار دریایی در آن به مصرف رسیده است. خیار دریایی به عنوان غذایی با درصد پروتئین بالا فاقد کلسترول می باشد.

همچنین غذایی مقوی و نیرو بخش بوده و بر اساس آنالیز آزمایشگاهی در صد گرم وزن بدن خیار دریایی از گونه Stichopus japanicus ۷۶ % آب ، ۲۱% پروتئین ، ۳/۰ % چربی ، ۱ % کربوهیدرات ، ۱/۱ % خاکستر ، ۱۱۸ میلی گرم کلسیم ، ۲۲ میلی گرم فسفر و ۴/۱ میلی گرم آهن دیده می شود.

در هر کیلو گرم وزن خشک خیار دریایی گونه Stichopus japanicus ۶ گرم ید موجود می باشد . محتویات روده آن شامل ۴۹/۷۲ % آب ، ۸۶/۸ % پروتئین خام ، ۶۸/۲ % چربی و ۷۸/۱۵ % خاکستر است.

ارزش دارویی :

در کشور چین و از زمان پادشاهان سلسله Ming از خیار دریایی به عنوان دارویی مفید و موثر استفاده می کردند . خیار دریایی گونه Stichopus japanicus در درمان بیماریهای کلیوی ، یبوست ، سل ریوی ، کم خونی ، دیابت و … موثر است .

احشاء آن در درمان صرع و روده آن التیام بخش دردهای معده و زخم اثنی عشر است. طبق تحقیق پزشکی به عمل آمده بافتهای پیوندی ، پوست ، غشاء حفره بدن و کوریوم داخلی غده لوله ای خیار دریایی گونه Stichopus japanicus دارای ترکیبات موکوپلی ساکارید می باشد که می تواند تاثیر زیادی روی رشد ، بهبود بیماری التهاب ، شکل استخوان بندی ، پیش گیری از پیر شدگی بافتها و بیماری تصلب شراین داشته باشد .

 

به علاوه موکوپلی ساکارید اثر گسترده ضد سرطان دارد . به نظر می رسد تزریق داخل وریدی یا داخل بطنی این دارو تومورهای ۱۸۰ S و s ۳۷ که به صورت آزمایشی در بدن قرار گرفته را تحت تاثیر قرار می دهد . آن همچنین در یک زمان اثرات شدیدی روی بافتهای جانبی خود دارد.

 

هولوتوکسین استخراج شده از خیار دریایی اثر آنتی مایسین دارد ( ضد آماسهای عصبی ) ، همچنین این دارو می تواند با غلظت ۲۵ – ۲۵/۶ ( میکروگرم درمیلی لیتر ) می تواند روی قارچها هم اثر منفی داشته باشد.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *